4 en 5 mei comité Baarn. Links | Disclaimer  | Privacy

Herdenken

Holocaust memorial

26 januari 2020





Op de laatste zondag van de maand vind landelijk de holocaust memorial plaats. Ook in Baarn zal op deze dag een herdenking plaatsvinden

Programma HOLOCAUST MEMORIAL

26  januari 2020


Locatie: stationsplein, Baarn


Duur: 12.00 uur -12.45 uur




Herdenking


Op 1 november 2005 riep Kofi Annan,secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de bevrijdingsdatum van Auschwitz, 27 januari 1945, uit tot een dag van herdenking: The Holocaust Memorial Day. Wereldwijd worden de slachtoffers herdacht van de Holocaust en van andere genocides. Auschwitz is uitgegroeid tot universeel symbool voor de massavernietiging van onschuldige burgers. Rondom deze dag worden in Nederland door vele organisaties activiteiten georganiseerd.aarlijks vindt op de laatste zondag van januari de Holocaust Memorial Day / Holocaust Herdenking plaats bij het Nationaal Auschwitz Monument in het Wertheimpark in Amsterdam. Ook in Baarn wordt aandacht besteed aan de holocaust memorial day. Sinds januari 2016 heeft de gemeente Baarn een Joods Monument. Het staat in het Amaliapark op het Stationsplein in Baarn nabij het bevrijdingsmonument.

Het monument toont de namen van 45 Baarnse joden, die zijn weggevoerd en uiteindelijk vermoord in Auschwitz, Bergen-Belsen, Dachau, Fal-Liebau, Mauthausen, Sobibor of Theresiënstadt. Bij dit Joods monument zal ook in 2020 de herdenking plaatsvinden.

“ De Trein Vertrok” - Lotty Veffer

EEN TREIN VERTROK
Een trein vertrok van hier en ging…
En rijdt door mijn herinnering.
Die trein gaat weg en komt niet aan
En zal door heel mijn leven gaan.
Ik sta op ’t stil perron en wacht;
Er komt geen einde aan de nacht.
Ik wacht – en hoor – en zie altijd
De trein die door mijn hersens rijdt
En blijf het kind, dat elke nacht aan ’t einde van de spoorlijn wacht.
De trein uit mijn herinnering,
Die regelrecht de hel in ging.
Weer sta ‘k op het perron en zacht vertrekt de trein, ook deze nacht.
En eind’lijk stap ik in en rijd
Ik mee tot in de eeuwigheid.
De trein die door mijn hersens rijdt,
Op weg naar de vergetelheid.

Undzer shtetl brennt, yiddish ghetto holocaust song (1938) - Mordecai Gebirtig

Mordecai Gebirtig, geboren in 1n 1877 in Polen was een Joodse volksdichter en songwriter.

Hij schreeft Undzer shtetl brennt in 1936 naar aanleiding van een “pogrom”  (een aanval van niet-Joden op Joden) in het Poolse dorp Przytyk. Gedurende de oorlog werd het lied populier in het getto van Krakow en inspireerde het jongeren om zich te verzetten tegen de Nazi’s.

Vandaag de dag is Undzer shtetl brennt

Gedicht “In Vrede”  - Felix Oestreicher

In Vrede

Heel langzaam sluipen we voort,

Heel langzaam, vredesvreugde komt niet in ons op

Te lang zijn we geknecht en in de strijd vertrapt,

Nog niet vergeten het gejakker,

De  honger, de drek, het slechte bed.

Maar zien we een bekend gezicht,

Dan glimlacht onze stille groet:

Je leeft nog! Dat is mooi, heel mooi

Requiem voor Auschwitz - Roger Moreno

Auschwitz’ staat bij de componist Roger ‘Moreno’ Rathgeb voor de diepste emoties als angst, eenzaamheid, lijden, hoop en wanhoop, waarbij de vraag naar de zin van alles zich aandient. Miljoenen vertwijfelde zielen moeten zich er in barre omstandigheden ten diepste op de proef gesteld gevoeld hebben, eerst bedrogen, dan vernederd en gekweld, en tenslotte brutaal vernietigd.
Een bezoek aan dit vernietigingskamp leidde bij hem tot aangrijpende ervaringen:
‘Dan schreeuwen de stemmen van de overleden zielen uit de met as doortrokken bodem in het oor van de bezoeker; dan grijpen hulpzoekende handen hem naar de keel.’ Het brengt hem tot de volgende overtuiging: ‘Indien dit allemaal inderdaad naar de wil van een God is gebeurd, dan ben ik ervan overtuigd, dat wij vandaag aan al deze gekwelde zielen onze huidige vrijheid te danken hebben’. Dat bracht hem tot de innige wens, voor al die zielen in nederigheid en erkentelijkheid deze Dodenmis op te dragen.

Met deze Dodenmis wil hij alle overledenen niet alleen gedenken en herdenken: hij poogt tevens een levend monument op te richten ter verbroedering en voor wederzijdse respect zodat al deze mensen niet voor niets hun leven hebben moeten laten. Een derde motief: ook namens de sinti en roma wil hij een muzikale bijdrage leveren aan het gedenken van alle slachtoffers.

De latijnse tekst is door zijn neutraliteit een perfect voertuig om de muzikale expressie aan op te hangen. Een eventueel religieuze bijbetekenis ervan is niet ter zake aangezien de tekst door alle culturen naar eigen beleving verstaan kan worden.

Opzet
De emoties en levensvragen die ‘Auschwitz’ bij de componist oproepen heeft hij omgezet in evenzovele motieven vertolkt door verschillende instrumenten en stemmen die naargelang hun positie in de compositie verschillende betekenissen krijgen of nieuwe contrasten oproepen.

In het preludium loopt de compositie vooruit op het drama dat komen gaat. Onheilspellende gevoelens van hulpeloosheid, angst en verwachting wisselen af met die van dramatische hulpkreten. Maar een requiem is ook een gebed waarin om ontferming gesmeekt wordt. In deze compositie gebeurt dit zowel voor als door de slachtoffers. Het ’Dies Irae, Dies Illa’ vervolgens, is een door wanhoop aangestuurde emotionele aanklacht naar de Heer zelf maar tegelijkertijd een vertwijfeld verzoek om steun om niet te hoeven bezwijken. ‘Domine Jesu’ is een smeekbede om niet te hoeven afglijden naar de hel maar straks opgenomen te mogen worden in de Eeuwige Vrede

‘Sanctus’ en ‘Benedictus’ zijn samengevoegd als blijde lofzang op de Heer, hier de dankbaarheid uitdrukkend over weer een dag overleving of voor een maaltijd. In het ‘Agnus Dei’ staat het Lam Gods symbool het lijden voor alle zonden van de mensheid. De componist laat hier de slachtoffers bidden voor hun beulen: "Heer, vergeef hen, want zij weten niet, wat zij doen".
Het volgende gebed,
‘Lux Aeterna’ is opnieuw een gebed om het Eeuwig Licht voor de overledenen, tevens een oproep aan ons om hetzelfde te doen: ‘Libera me, Domine, de morte aeterna’ (‘ Bevrijd mij, Heer, van de eeuwige dood’) is opnieuw een gebed voor en door de slachtoffers.
Dit wordt opgevolgd door een hevig
‘Libera Me’ dat uitmondt in een reprise van het ‘Dies Irae’ waarop het ‘Amen’ van het koor volgt.

Herdenken